على محمدى خراسانى

31

شرح رسائل (فارسى)

بعد مىفرمايد : فتأمل كه اشاره دارد به اينكه و لو شهيد تعبير كرده به اليقين لا ينقض بالشك ولى از كجا اين تعبير را از روايات اقتباس كرده است شايد تعبيرى است كه به ذهن خودش رسيده پس از حكم عقل به مناط ظن حجت مىداند آن هم ظن شخصى . ( امر پنجم ) در اين امر مرحوم شيخ اركان و مقومات استصحاب را بيان مىكنند و ضمنا اشاره‌اى اجمالى خواهيم داشت به ماهيّت پنج قاعده كه عبارتند از : 1 - قاعدهء مقتضى و مانع . 2 - قاعده اليقين يا شك سارى . 3 - استصحاب قهقرائى . 4 - استصحاب تعليقى . 5 - استصحاب مصطلح . بيان مطلب : استصحاب مصطلح بر دو ركن ركين و دو ستون مستحكم استوار است كه هركدام فروبريزد ساختمان استصحاب فرومىپاشد . 1 - وجود شىء [ خواه حكم شرعى باشد مثل وجوب و . . . و خواه موضوع حكم شرعى باشد مثل عدالت - حيات ، كرّيت و . . . ] در زمان سابق محرز و مسلّم باشد به گونه‌اى كه پس از عروض شك هم آن وجود سابق در ظرف خود مفروغ عنه باشد نه اينكه مجرّد اعتقاد به وجود سابق باشد كه با آمدن شك آن اعتقاد زائل شده و از بين برود و شك كنيم كه آيا از اوّل امر چنين چيزى بوده يا خير به عبارت ديگر شك ما در بقاء و استمرار آن موجود پيشين باشد نه در اصل تحقّق آن . و به عبارت سوّم : شك ما شك طارى باشد نه شك سارى [ البته اصل